لابرادوریت

سنگ لابرادوریت چیست؟

لابرادوریت یک کانی فلدسپار از خانواده پلاژیوکلازهاست که در اغلب موارد در سنگ های آذرین مافیک مانند بازالت، گابرو و نوریت یافت می گردد. این کانی همچنین در آنورتوزیت، سنگی آذرین که در آن لابرادوریت می تواند فراوان ترین کانی می باشد، نیز یافت می گردد.
برخی از گونه های لابرادوریت اثر شیلر (schiller)، که یک بازی قوی رنگین کمانی رنگ های آبی، سبز، قرمز، نارنجی و زرد است را از خود نشان می دهند. لابرادوریت، به جهت چنین نمایش های تماشایی از رنگ ها، بسیار شهرت دارد و به همین دلیل است که این پدیده، تحت عنوان “لابرادورسانی” شناخته می شود. نمونه های لابرادوریت با بالاترین کیفیت لابرادورسانی اغلب جهت بکارگیری به عنوان سنگ جواهر انتخاب می گردند.

چه چیزی سبب ایجاد لابرادورسانی می گردد؟

لابرادورسانی نمایشی از رنگ های بازتابیده شده از سطح یک نمونه نیست بلکه نور وارد سنگ شده ، به سطح ماکلی میان سنگ تابیده و از آن باز می تابد. این رنگ دیده شده بوسیله ناظر، رنگی از بازتاب نور از سطح آن ماکل می باشد. سطوح ماکل گوناگون میان سنگ ها، رنگ های مختلفی از نور را بازمی تاباند. بازتاب نور از سطوح ماکل متفاوت در بخش های مختلف سنگ، می تواند به سنگ ظاهری چند رنگی ببخشد.

ویژگی های لابرادوریت

لابرادوریت یک کانی از خانواده کانی های پلاژیوکلاز می باشد و بسیاری از ویژگی های کانی های پلاژیوکلاز را در خود دارد. سختی موس این کانی ۶ تا ۶٫۵ بوده و در دو مسیر مجزا رخ دارد که در زاوی های حدود ۸۶ یا ۹۴ درجه همدیگر را قطع می نمایند. کانی های پلاژیوکلاز اغلب از خود ماکل و شیار بندی (striation : خط بندی) در سطوح رَخ نشان می دهند.
با اینکه بسیاری از نمونه های لابرادوریت از خود لابرادورسانی نشان نمی دهند اما لابرادوریت تنها کانی ای خانواده پلاژیوکلازهاست که لابرادورسانی قوی از خود نشان می دهد. بدون مشاهده لابرادورسانی، شناسایی لابرادوریت از دیگر اعضای پلاژیوکلازها می تواند دشوار باشد. روش هایی که برای تشخیص آنها مورد استفاده قرار می گیرد عبارتند از: پراکنش اشعه ایکس، آنالیزهای شیمیایی، آزمایش های نوری و تعیین وزن مخصوص نمونه خالص.

.

 

خصوصیات فیزیکی لابرادوریت

رنگ

معمولاً شفاف، سفید تا خاکستری در بازتاب نور
رنگ های لابرادورسانی می توانند شامل: آبی، سبز، زرد، نارنجی و قرمز باشند

رنگ خاکه

سفید

جلا

شیشه ای، مرواریدی درسطوح رخ (cleavage faces)

شفافیت

شفاف تا نیمه شفاف

رخ

دو مسیر از رخ  کامل منتقاطع در حدود ۸۶ درجه

سختی موس

۶ تا ۶٫۵

وزن مخصوص

۲٫۶۸ تا ۲٫۷۲

ویژگی های منحصربه فرد

سختی، رخ، (تواینینگ و لابرادورسانی، تنها بوسیله برخی نمونه ها، نمایش داده می شود)

ترکیب شیمیایی

 (Na,Ca)(Al,Si)4O8 با Na (30- 50 درصد ) وCa (50 ۷۰ درصد)

سیستم بلورین

تری کلینیک

 

یک نمونه برش نخورده از لابرادوریت به بزرگی تقریباً ۱۰ سانتی متر که در حال نشان دادن بازی زیبایی از رنگ هاست. این نمونه از نزدیکی نِین (Nain) در لابرادور کانادا یافت گردیده است.

یک نمونه برش نخورده از لابرادوریت به بزرگی تقریباً ۱۰ سانتی متر که در حال نشان دادن بازی زیبایی از رنگ هاست. این نمونه از نزدیکی نِین (Nain) در لابرادور کانادا یافت گردیده است.

لابرادوریت به عنوان سنگ جواهر (گوهر)

لابرادوریت به سبب بازی منحصر به فرد رنگین کمانی رنگ ها، که بسیاری از نمونه ها از خود نشان می دهند، محبوب گشته است. کیفیت، رنگ و درخشندگی لابرادورسانی از گونه ای به گونه دیگر و حتی در خود یک نمونه متفاوت می باشد. سنگ هایی با رنگ منحصر به فرد، عنوان “اسپکترولیت” (spectrolite) را به خود اختصاص می دهند.
لابرادوریت به ندرت در یک جواهر فروشی عمده فروش (mass merchant jewelry) دیده می شود. در عوض لابرادوریت اغلب بوسیله طراحان و جواهرسازانی که کارهایی منحصر به فرد و سفارشی انجام می دهند، مورد استفاده قرار می گیرد.
بسیاری از نمونه های لابرادوریت از خود لابرادورسانی نشان نمی دهند. ولی علیرغم بروز این خصوصیت، این مواد می تواند گوهرهایی زیبایی را به سبب رنگ های زیبای خود و دیگر اثرات نوری همانند آونتورسانی، بوجود آورند. یک قطعه زیبای نارنجی از لابرادوریت برش خورده به عنوان سنگ پَخ تراش شده در زیر نمایش داده شده است.
برخی از نمونه های سنگ خورشید، لابرادوریت می باشند. سنگ خورشید یک گوهر پلازیوکلاز می باشد که در آن صفحات بسیار ریزی از مس یا دیگر مواد معدنی در جهاتی متعارف مرتب شده اند. این صفحات زمانیکه نورهای تابیده شده، در یک زاویه مناسب با زاویه دید وارد سنگ شوند، برقی انعکاسی را تولید می نمایند.
به هنگام استفاده از لابرادوریت به عنوان گوهر، برخی موارد را باید رعایت کرد. این گوهر در دو جهت با رخی کامل می شکند. همین قضیه سبب می گردد که لابرادوریت در معرض شکسته شدن با ضربه قرار گیرد و نیز سبب می گردد که انخابی مناسب برای جواهرات و دیگر اشیایی که ممکن است در معرض ضربه قرار گیرند، نباشد. این کانی همچنین سختی موس ۶ دارد. بنابراین بسیار راحت تر از الماس، یاقوت، یاقوت کبود،زمرد و اندکی آسانتر از ژاسپ و عقیق خراش می یابد.

اغلب فلدسپارهای با کیفیت گوهری که از ایالت اورگن بدست آمده و تحت عنوان “سنگ خورشید اورِگِن” به فروش می رسند، در واقع فلدسپارلابرادوریت هستند.

نمایی نزدیک از یک سنگ کوژ تراش شده زیبا که در حال نشان دادن آونتورسانی ایجاد گردیده بواسطه بازتاب نور از صفحات بسیار کوچک درونگیرهای مس در میان سنگ است. برخی از این مواد لابرادوریت هستند و تحت عنوان ” سنگ خورشید اورِگِن ” شناخته می شوند.

نمایی نزدیک از یک سنگ کوژ تراش شده زیبا که در حال نشان دادن آونتورسانی ایجاد گردیده بواسطه بازتاب نور از صفحات بسیار کوچک درونگیرهای مس در میان سنگ است. برخی از این مواد لابرادوریت هستند و تحت عنوان ” سنگ خورشید اورِگِن ” شناخته می شوند.

بُرش لابرادوریت

لابرادوریت لابرادورسان، اغلب به شکل کوژتراش برش می خورد. پدیده لابرادورسانی به بهترین فرم زمانی نشان داده می شود که قسمت تحتانی لابرادوریت کوژتراش شده موازی لایه ای باشد که برق لابرادورسانی را ایجاد می نماید. جهت طراحی سنگی پرداخت شده، بگونه ای که یک “رنگ رو به بالای کامل ” (full face up color) را تولید نماید، مطالعه دقیقی نیاز است. اگر سنگ در هر زاویه ای غیر از زاویه موردنظر برش بخورد، هنگام مشاهده مستقیم از بالا، لایه ای که لابرادروسانی را تولید می نماید مایل می گردد. این امر، برق لابرادورسانی منحرف از مرکز (off-center) را ایجاد خواهد نمود.

یک لابرادوریت نیمه قیمتی (tumbled stone) بدست آمده از ماداگاسکار با ماکلی بسیار قوی (خطوط موازی درون سنگ).

یک لابرادوریت نیمه قیمتی (tumbled stone) بدست آمده از ماداگاسکار با ماکلی بسیار قوی (خطوط موازی درون سنگ).

شرایط زمین شناسی شکل گیری لابرادوریت

لابرادوریت در سنگ های آذرین، دگرگونی و رسوبی یافت می گردد. این کانی اغلب به صورت کانی اولیه در سنگ های آذرینی مانند بازالت، گابرو و نوریت ایجاد می گردد. لابرادوریت همچنین در آنورتوزیت، سنگ آذرینی که در آن لابرادوریت می تواند فراوانترین کانی باشد، نیز یافت می گردد. لابرادوریت در گنیس ( سنگی که از طریق دگرگونی سنگ های آذرین حاوی لابرادوریت تولید می شود ) شکل می گیرد. این سنگ همچنین در رسوبات و سنگ های رسوبی مشتق شده از هوازدگی سایر سنگ های حاوی لابرادوریت نیز یافت می گردد.

مکان های قابل ذکری که لابرادوریت را در خود جای داده اند

لابرادوریت نام خود را از مکان اکتشافش یعنی جزیره پائول، نزدیک نِین در لابرادور کانادا گرفته است. این کانی در سال ۱۷۷۰ بوسیله یک مبلغ دینی موراوی (اهل چِک) در آنجا کشف گردید.
از معدود کانسارهایی در فنلاند، لابرادوریتی با یک لابرادورسانی عالی تولید می شود. به بهترین نوع آنها بوسیله سرپرست اکتشافات زمین شناسی فنلاند لقب “اِسپکترولیت” (spectrolite) داده می شود. امروزه نمونه هایی از لابرادوریت با لابرادورسانی منحصر به فرد از دیگر مکان ها نیز اغلب “اسپکترولیت” (spectrolite) نامیده می شوند.
مقادیر چشمگیری از لابرادوریت خاکستری تا مشکی با لابرادورسانی خوب در مناطقی در ماداگاسکار و روسیه تولید می شود. مقادیری اندک از لابرادوریت شفاف با برق رنگ درونی (internal color flash) در هندوستان تولید می گردد.
معادن متعددی در ایالت اورگن ایالت متحده، لابرادوریت های شفاف نارنجی، زرد، قرمز، آبی، سبز و بیرنگ بدون لابرادورسانی را تولید می نمایند. این لابرادوریت ها می توانند به شکل سنگ های پَخ تراش شده بسیار زیبا برش بخورند. برخی از این مواد، درونگیرهای صفحه ای ازجنس مس دارند که به صورت متعارفی همراستا (common alignment) شده و می توانند یک برق آونتورسانی را هنگام حرکت در برابر نور، ایجاد نمایند. این مواد تحت نام “سنگ خورشید اورگن” به فروش می رسند و هواداران پروپاقرصی از طراحان محلی و صنعت توریست را به خود جلب نموده اند.

یک سنگ ساختمانی “گوهرسان”

برخی از کانسارهای آنورتوزیت به صورت سنگ لاشه استخراج و به صورت صفحات بزرگ برش می خورند تا در ساختن تندیس ها یا مجسمه های کوچک، روکش های کابینت ها، لب پنجره ها (window sills)، سنگ های نما و دیگر تولیدات ساختمانی بکار روند. عکسی از یک سطح صیقل خورده از یک سنگ ساختمانی که تحت نام ” گرانیت لابرادوریت آبی” شناخته می شود در زیر دیده می شود.

آنورتوزیت، که سنگی غنی از لابرادوریت است، اغلب برش خورده، صیقل داده می شود و به عنوان سنگ ساختمانی بکارگرفته می شود. این سنگ در گستره ای از اسامی مانند “گرانیت آبی” یا “گرانیت لابرادوریت” فروخته می شود. این سنگ به عنوان روکش کابینت ها (countertops)، کاشی ها، لب پنجره ها (window sills)، و سنگ های نما بکار گرفته می شود. ساختمانی که با سنگ غنی از لابرادوریت نما می شود می تواند منظره ای دیدنی باشد زمانیکه که خورشید برآن با زاویه ای مستقیم می تابد. میلیون ها بلور لابرادوریت برق رنگ درخشانی را در جهاتی گوناگون باز می تابانند که با تابش خورشید آنرا به گونه ای تماشایی، براق می سازد. (تصویر از iStock/Theanthrope)

آنورتوزیت، که سنگی غنی از لابرادوریت است، اغلب برش خورده، صیقل داده می شود و به عنوان سنگ ساختمانی بکارگرفته می شود. این سنگ در گستره ای از اسامی مانند “گرانیت آبی” یا “گرانیت لابرادوریت” فروخته می شود. این سنگ به عنوان روکش کابینت ها (countertops)، کاشی ها، لب پنجره ها (window sills)، و سنگ های نما بکار گرفته می شود. ساختمانی که با سنگ غنی از لابرادوریت نما می شود می تواند منظره ای دیدنی باشد زمانیکه که خورشید برآن با زاویه ای مستقیم می تابد. میلیون ها بلور لابرادوریت برق رنگ درخشانی را در جهاتی گوناگون باز می تابانند که با تابش خورشید آنرا به گونه ای تماشایی، براق می سازد. (تصویر از iStock/Theanthrope)

مترجم: هومن حاجی کریمی، تیر۹۲
نویسنده مقاله: هوبارت کینگ

نوشته های مشابه

1 دیدگاه در “سنگ لابرادوریت چیست؟

  1. kpsartip گفت:

    خیلی ممنون از کیفیت بالای سنگ و سیستم ارسال و همه چیز. موفق باشید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *